Kern
John Darley en Bibb Latané onderzochten vanaf 1968, mede geïnspireerd door de veelbesproken moord op Kitty Genovese in New York (waarbij omstanders er destijds van werden beschuldigd niet te hebben ingegrepen), waarom mensen minder snel hulp bieden naarmate er meer omstanders aanwezig zijn.
Opzet en bevindingen
In hun bekendste opzet lieten ze proefpersonen via een intercom deelnemen aan een groepsgesprek, waarbij ze dachten met één, twee of vijf andere deelnemers te praten. Op een bepaald moment simuleerde een van de “deelnemers” (in werkelijkheid een bandopname) een epileptische aanval. Hoe meer mensen de proefpersoon dacht dat er meeluisterden, hoe minder snel en hoe minder vaak deze zelf hulp ging halen: bij een vermeend gesprek met vier anderen greep slechts 31% snel in, tegen 85% wanneer iemand dacht als enige getuige te zijn.
Betekenis en kritiek
Dit effect van verantwoordelijkheidsdiffusie verklaart waarom hulp bij een noodgeval juist in een grote groep kan uitblijven: iedereen denkt dat een ander wel zal ingrijpen. Het onderzoek wordt veel gebruikt bij het trainen van EHBO- en veiligheidsgedrag (“wijs één specifieke persoon aan”) en bij het begrijpen van stilzwijgen in teams wanneer er iets misgaat. Latere replicaties bevestigden het effect breed, al is de exacte omvang ervan afhankelijk van hoe duidelijk de noodsituatie is en hoe goed omstanders elkaar kunnen zien.
Bronnen en literatuur
Darley, J.M., & Latané, B. (1968). Bystander intervention in emergencies: diffusion of responsibility. Journal of Personality and Social Psychology, 8(4), 377-383.