Kern
Edgar Schein onderscheidde drie lagen waarop organisatiecultuur zich manifesteert, van zichtbaar naar onzichtbaar: artefacten (zichtbaar gedrag, kantoorinrichting, taalgebruik, rituelen), beleden waarden (wat de organisatie officieel belangrijk zegt te vinden, bv. in een missie) en onderliggende basisveronderstellingen (onbewuste, vanzelfsprekende aannames die niemand meer ter discussie stelt).
Hoe het werkt & toepassing
De kern van Scheins model is dat de bovenste laag (artefacten) het makkelijkst te veranderen is maar het minst zegt over de werkelijke cultuur, terwijl de onderste laag (basisveronderstellingen) het moeilijkst te veranderen is maar het meest bepalend. Een organisatie kan een mooie waarde als "wij werken samen" ophangen (laag 2), terwijl de onderliggende aanname "wie het hardst roept, wint" (laag 3) het werkelijke gedrag stuurt. Voor wie een team- of organisatiecultuur wil veranderen, betekent dit: symbolen en beleid aanpassen (laag 1-2) is nodig maar niet genoeg – zonder de onderliggende aannames bloot te leggen en te bespreken, veert de cultuur na verloop van tijd terug.
Bronnen en literatuur
Schein, E.H. (1985). Organizational Culture and Leadership.