Wat is het & wanneer gebruik je het
De fishbowl-methode is een gespreksvorm waarbij een kleine binnenkring (3-6 mensen) een onderwerp bespreekt terwijl een grotere buitenkring toekijkt en luistert, zonder zelf mee te praten – meestal met één of meer lege stoelen in de binnenkring waar een toeschouwer tijdelijk kan aanschuiven om iets in te brengen. Bruikbaar bij grote groepen (20+) waar een normale plenaire discussie onwerkbaar wordt, of wanneer je een select gezelschap (bv. experts, of juist mensen met tegengestelde meningen) ongestoord dieper op een onderwerp wilt laten ingaan.
Hoe voer je het uit
Zet de binnenkring letterlijk in een kring van stoelen, met de buitenkring daaromheen. Laat de binnenkring 10-20 minuten in gesprek gaan over een vooraf bepaalde vraag. Bied de buitenkring de mogelijkheid om via een lege stoel tijdelijk aan te schuiven, een punt te maken, en daarna weer plaats te maken. Sluit af met een korte plenaire terugblik waarin ook de buitenkring haar observaties kan delen.
Tips voor de begeleider
Leg vooraf duidelijk de spelregel van de lege stoel uit – zonder die uitleg blijft de buitenkring vaak passief uit onzekerheid of het wel de bedoeling is om aan te schuiven. Bewaak dat de binnenkring niet te lang door dezelfde 2-3 mensen gedomineerd wordt; een facilitator kan gericht vragen wie van de stillere deelnemers nog iets wil inbrengen.