Kern
Bekendste bijdrage
Het ijsberg-model is een veelgebruikte metafoor voor menselijk gedrag: net als bij een ijsberg is maar een klein deel zichtbaar boven water, terwijl het grootste deel eronder verborgen blijft. Het model wordt vaak teruggevoerd op het competentie-onderzoek van psycholoog David McClelland (1973), die liet zien dat kennis en vaardigheden — het zichtbare deel — veel minder goed voorspellen wie succesvol is dan de onzichtbare laag eronder: overtuigingen, normen, drijfveren en persoonlijkheid.
Hoe het werkt & praktische toepassing
Boven water bevinden zich gedrag, kennis en vaardigheden — wat je direct kunt waarnemen en toetsen. Onder water zit een veel groter deel: overtuigingen, normen, zelfbeeld, drijfveren, waarden en karakter — de bronnen van dat gedrag, die je niet direct ziet maar wel voelt in hoe iemand reageert onder druk. In teams verklaart dit waarom twee mensen met dezelfde vaardigheden totaal verschillend presteren, en waarom conflicten die zich boven water als een taakdiscussie voordoen, onder water vaak over onuitgesproken waarden of drijfveren gaan.