Orientation
Leden hebben hoge verwachtingen, zijn voorzichtig en leunen sterk op de leider voor richting en structuur.
Dissatisfaction
De aanvankelijke verwachtingen botsen met de werkelijkheid van samenwerken; er ontstaat teleurstelling en spanning, zowel richting de leider als onderling.
Resolution
De groep vindt een gedeelde werkwijze en verhoudingen; de spanning van de vorige fase neemt af en de saamhorigheid groeit.
Production
De groep werkt met vertrouwen en plezier samen aan het gezamenlijke doel; dit is de meest productieve fase.
Termination
De samenwerking wordt afgerond, met gemengde gevoelens van voldoening over het bereikte en afscheid van de groep.
Kern
Roy Lacoursiere breidde in The Life Cycle of Groups (1980) het klassieke, lineaire fasenmodel (in de traditie van Tuckman) uit naar vijf fasen, met bijzondere aandacht voor de emotionele beleving van groepsleden per fase – niet alleen wat een groep doet, maar ook hoe leden zich daarbij voelen.
De fasen
1. Orientation
Leden hebben hoge verwachtingen, zijn voorzichtig en leunen sterk op de leider voor richting en structuur.
2. Dissatisfaction
De aanvankelijke verwachtingen botsen met de werkelijkheid van samenwerken; er ontstaat teleurstelling en spanning, zowel richting de leider als onderling.
3. Resolution
De groep vindt een gedeelde werkwijze en verhoudingen; de spanning van de vorige fase neemt af en de saamhorigheid groeit.
4. Production
De groep werkt met vertrouwen en plezier samen aan het gezamenlijke doel; dit is de meest productieve fase.
5. Termination
De samenwerking wordt afgerond, met gemengde gevoelens van voldoening over het bereikte en afscheid van de groep.
Kernprincipes & praktische toepassing
Lacoursiere benadrukt vooral de emotionele curve die leden doormaken: van hoge verwachting, via frustratie, naar groeiend vertrouwen en ten slotte voldoening. Dat maakt het model bruikbaar als gespreksinstrument om te normaliseren wat leden voelen, niet alleen wat een team doet.
Valkuilen
De dissatisfaction-fase opvatten als een teken dat de begeleiding faalt, terwijl het een normale, voorspelbare fase is. Een team dat hier middenin zit heeft vooral erkenning nodig, geen krampachtige poging om de onvrede meteen weg te nemen.
Tips voor de begeleider
Normaliseer de dissatisfaction-fase vooraf: benoem voor de groep dat teleurstelling na de startfase een normaal onderdeel van samenwerken is, en vaak zelfs een teken van betrokkenheid in plaats van mislukking.
Bronnen en literatuur
Lacoursiere, R.B. (1980). The Life Cycle of Groups: Group Developmental Stage Theory.