Liberating Structures

Wat is het & wanneer gebruik je het

Liberating Structures is een verzameling van kleine, precies omschreven werkvormen (bedacht door Henri Lipmanowicz en Keith McCandless) die als doel hebben iedereen in een groep te laten meedenken en meedoen, in plaats van de gebruikelijke patronen waarin een presentatie, een brainstorm of een discussie steeds door dezelfde paar mensen wordt gedomineerd. Bruikbaar als alternatief voor standaardformats (presentatie met vragen, open brainstorm, vrije discussie) die in de praktijk vaak dezelfde stemmen bevoordelen.

Hoe voer je het uit

Kies een van de losse, kant-en-klare structuren passend bij het doel – bijvoorbeeld 1-2-4-Alle (eerst individueel nadenken, dan in tweetallen, dan in viertallen, dan pas plenair delen) om iedereen eerst een stem te geven vóór de grote groep het overneemt, of TRIZ (eerst expliciet bedenken wat een probleem zou verergeren, om vervolgens dat om te draaien naar oplossingen). Volg de precieze stappen en tijdsblokken van de gekozen structuur nauwgezet; de kracht zit in het strakke ontwerp, niet in improvisatie.

Tips voor de begeleider

Begin met één of twee bekende structuren (1-2-4-Alle is de meest laagdrempelige instap) voordat je een hele reeks combineert – te veel nieuwe structuren tegelijk verwart een groep die nog moet wennen aan het format. Leg altijd kort uit waarom de structuur zo is ontworpen (bv. "eerst individueel, dan pas groter, om te voorkomen dat de eerste spreker de rest stuurt"), dat vergroot de acceptatie.