Wat is het & wanneer gebruik je het
Observatie is het systematisch waarnemen en vastleggen van het gedrag van een groep, zonder daarbij (primair) op zelfrapportage van de leden te vertrouwen. Gebruik het wanneer je wilt weten wat een groep daadwerkelijk doet, in plaats van wat leden zeggen dat ze doen – die twee lopen namelijk regelmatig uiteen.
Hoe voer je het uit
Bepaal vooraf waarop je precies let (bijvoorbeeld: wie neemt het woord, hoe reageert de groep op voorstellen, wie grijpt in bij conflict) – ongestructureerd "gewoon kijken" levert al snel te veel of te weinig op. Een concreet stappenplan hiervoor is de ORCE-methode (Observeren, Registreren, Categoriseren, Evalueren), die observatie omzet in een herhaalbaar proces.
Tips voor de begeleider
Wees je bewust van het observer-effect: groepen gedragen zich vaak anders zodra ze weten dat ze geobserveerd worden. Combineer observatie waar mogelijk met self-reports, zodat je zowel het zichtbare gedrag als de beleving van de leden in beeld krijgt.