Pooles multiple-sequences model

Kern

Marshall Scott Poole bekritiseerde in de jaren tachtig de aanname achter modellen als dat van Fisher: dat élke groep dezelfde vaste reeks fasen doorloopt. Uit zijn onderzoek naar groepsbesluitvorming bleek dat groepen sterk verschillende ontwikkelingspaden volgen, afhankelijk van de taak, de groepssamenstelling en het verloop van de discussie. Zijn model beschrijft daarom geen vaste fasenvolgorde, maar drie parallelle activiteitenstromen die een groep voortdurend tegelijk managet.

De fasen

In plaats van opeenvolgende fasen onderscheidt Poole drie tegelijk lopende "sporen" die door elkaar heen bewegen:

1. Taakspoor
De activiteiten die direct gericht zijn op het volbrengen van de taak: informatie verzamelen, opties genereren en beoordelen, besluiten nemen.

2. Relationeel spoor
De ontwikkeling van de onderlinge verhoudingen tussen groepsleden: vertrouwen, conflict, coalitievorming.

3. Thematisch spoor
De specifieke onderwerpen en thema's die op een bepaald moment centraal staan in de discussie, en die kunnen wisselen zonder dat de taak- of relatieontwikkeling stilstaat.

Kernprincipes & praktische toepassing

Poole introduceert het begrip "breekpunten": momenten waarop een groepsdiscussie van richting verandert. Sommige breekpunten zijn normale overgangen, andere zijn vertragingen (de groep komt niet vooruit) of onderbrekingen (een nieuw thema doorkruist de lopende bespreking). Welke ontwikkelingsroute een groep precies volgt, hangt af van de complexiteit van de taak en van conflicten die onderweg opduiken – vandaar "multiple sequences": er is niet één juiste volgorde.

Valkuilen

Een vast fasenmodel (zoals Tuckman of Fisher) opleggen aan een groep die een heel ander ontwikkelingspad volgt, en dat als "afwijkend" of "problematisch" bestempelen. Poole leert juist dat variatie normaal is.

Tips voor de begeleider

Let op alle drie de sporen tegelijk in plaats van alleen op taakvoortgang: een groep die inhoudelijk vastloopt, heeft soms eigenlijk een relationeel probleem, en andersom. Benoem breekpunten expliciet wanneer je ze signaleert, zodat de groep zelf kan meebepalen of een koerswijziging gewenst is.