Procesconsultatie (Schein)

Wat is het & wanneer gebruik je het

Procesconsultatie, ontwikkeld door Edgar Schein, is een adviesfilosofie waarbij de consultant nadrukkelijk NIET binnenkomt als expert met kant-en-klare antwoorden (het “inkoopmodel”) en ook niet als arts die eerst diagnosticeert en dan voorschrijft (het “arts-patiëntmodel”), maar als iemand die de cliënt helpt zijn eigen situatie helderder te zien, zodat de cliënt – die de organisatie en context het beste kent – zelf tot een oplossing komt.

Hoe voer je het uit

De consultant observeert en bevraagt vooral wat er in het HIER-EN-NU van het proces gebeurt (hoe wordt er vergaderd, wie praat wanneer, welke patronen herhalen zich), in plaats van meteen naar de inhoud van het probleem te springen. Door dit soort procesvragen ontdekt de cliënt vaak zelf patronen die hij eerder niet zag, en blijft hij eigenaar van zowel het probleem als de oplossing – cruciaal, omdat een van buitenaf opgelegde oplossing zelden goed beklijft als de cliënt zelf niet doorziet waarom die nodig is.

Tips voor de begeleider

De grootste valkuil voor de consultant is toch overschakelen naar het “inkoopmodel” zodra hij zelf een oplossing vermoedt – ook dan blijft het waardevoller om de cliënt via vragen zelf tot dat inzicht te laten komen, want alleen dan blijft de cliënt eigenaar van de oplossing.