Wat is het & wanneer gebruik je het
Retrospectives zijn gestructureerde teamreflectiebijeenkomsten, met wortels in de agile- en scrum-praktijk, waarin een team na een afgeronde periode (een sprint, project of fase) terugkijkt op wat goed ging, wat beter kan en welke concrete acties daaruit volgen – vaak ondersteund door een visueel format zoals Start-Stop-Continue (wat moeten we beginnen, stoppen of doorzetten) of de Sailboat-retrospective (wind in de rug, een anker dat tegenhoudt, rotsen die dreigen). Bruikbaar aan het eind van elke afgebakende periode waarin een team wil voorkomen dat dezelfde knelpunten steeds terugkeren zonder ervan te leren.
Hoe voer je het uit
Kies een visueel format passend bij het team en het moment (Start-Stop-Continue is laagdrempelig voor een eerste retrospective, Sailboat werkt goed als er ook onderliggende risico's besproken moeten worden). Laat teamleden eerst individueel punten noteren (op sticky notes, fysiek of digitaal) voordat er plenair wordt besproken, om groepsdruk op de inbreng te voorkomen. Sluit altijd af met een beperkt aantal (2-3) concrete, toegewezen actiepunten – een retrospective zonder vervolgactie is alleen maar stoom afblazen.
Tips voor de begeleider
Varieer het format van sessie tot sessie; hetzelfde format elke keer leidt tot voorspelbare, oppervlakkige antwoorden ("routine-retrospective-moeheid"). Controleer aan het begin van de volgende retrospective expliciet of de vorige actiepunten zijn opgevolgd – zonder die opvolging verliest het team het vertrouwen dat de sessie ergens toe leidt.
Bronnen en literatuur
Derby, E. & Larsen, D. (2006). Agile Retrospectives: Making Good Teams Great.