Kern
David Rosenhan liet in 1973 acht gezonde "pseudopatiënten" zich aanmelden bij psychiatrische klinieken met slechts één verzonnen symptoom (het horen van een onduidelijke stem), om te onderzoeken of klinisch personeel het onderscheid tussen "gezond" en "ziek" daadwerkelijk kon maken.
Opzet en bevindingen
Alle acht pseudopatiënten werden opgenomen, meestal met de diagnose schizofrenie, en gedroegen zich vanaf dat moment volledig normaal en meldden geen symptomen meer. Toch werd geen van hen door het klinisch personeel als gezond herkend (ze werden pas na gemiddeld 19 dagen ontslagen, met als diagnose "schizofrenie in remissie") – opvallend genoeg herkenden medepatiënten wél vaak dat de pseudopatiënten "geen echte patiënten" waren.
Betekenis en kritiek
Rosenhan concludeerde dat de context en het label "patiënt" de waarneming van het personeel zo sterk kleurden dat normaal gedrag stelselmatig werd geherinterpreteerd als symptoom van de gestelde diagnose (bijvoorbeeld notities maken werd genoteerd als "schrijfgedrag", een symptoom) – een krachtig voorbeeld van hoe een eenmaal toegekend label de latere waarneming van een hele groep (het personeel) blijft sturen. Voor organisaties en teams illustreert dit hoe een eenmaal gevestigde reputatie of label over een persoon ("de moeilijke collega", "de zwakke presteerder") normaal gedrag van die persoon blijvend door een vertekende bril doet interpreteren. Het onderzoek riep ook felle kritiek en methodologische discussie op binnen de psychiatrie, en recent onderzoek zette vraagtekens bij enkele details van de oorspronkelijke studie.
Bronnen en literatuur
Rosenhan, D.L. (1973). On being sane in insane places. Science.