Wat is het & wanneer gebruik je het
Sociocratie is een besluitvormings- en organisatiemodel waarin besluiten worden genomen via consent: een voorstel gaat door zodra niemand in de kring een "overwegend bezwaar" heeft (geen instemming vereist, wel afwezigheid van een zwaarwegend bezwaar). Geschikt voor teams of organisaties die af willen van zowel trage consensus (iedereen moet het er volledig mee eens zijn) als eenzijdige hiërarchische besluiten, en die structureel iedereens stem willen meewegen zonder eindeloos te vergaderen.
Hoe voer je het uit
Een voorstel wordt kort toegelicht, gevolgd door een ronde verhelderende vragen, een reactieronde, een aangescherpt voorstel en tot slot een besluitvormingsronde waarin ieder kringlid alleen aangeeft of er een overwegend bezwaar is. Een bezwaar moet onderbouwd en beargumenteerd worden (niet "ik vind het niks") en leidt tot het direct samen aanpassen van het voorstel, niet tot afstel.
Tips voor de begeleider
Leg vooraf uit dat consent iets anders is dan consensus – het gaat niet om het beste plan volgens iedereen, maar om een plan waar niemand een zwaarwegend bezwaar tegen heeft "voor nu, tenzij bijgestuurd". Train de groep in het onderscheid tussen een voorkeur ("ik zou het anders doen") en een echt overwegend bezwaar (een concrete verwachte schade).
Bronnen en literatuur
Endenburg, G. (1981). Sociocratie: Het Organiseren van de Besluitvorming.