Groepsdynamiek en teamsporten: een gouden combinatie?
Groepsdynamica in de sport beschrijft de factoren die bepalend zijn voor het welbevinden van sportteams en hun prestatie.
Carron en Hausenblas gebruiken het volgende raamwerk om sportteams te onderzoeken:
 |
Kenmerken van groepsleden
“Onderdeel uitmaken van een sportteam is gratis, maar je krijgt het niet cadeau”
Bij de kenmerken van groepsleden gaat het om de vraag wat elk groepslid bijdraagt aan het team. Dat kan fysiek zijn, ervaring of bijvoorbeeld (winnaars)mentaliteit. Een manier om dit te onderzoeken is door middel van het vaststellen van de teamrollen. De teamrollen van Belbin zijn hiervoor geschikt. Zie verder: teamrollen.
Speciaal voor de sport is Action Types ontwikkeld. Een methode - gebaseerd op C.G. Jung - die inzicht verschaft in het voorkeursgedrag van de sporter en de coach. Het bijbehorende boek, geschreven door oud-volleybal bondscaoch Peter Murphy en sportpsycholoog Jan Huijbers, heet: Totaalcoachen. Begeleiden met Action Type.
Omgeving van de groep
Groepsstructuur
Groepscohesie
Groepsprocessen
Individuele en teamresultaten
Literatuur sportpsychologie en groepsdynamica
- Group Dynamics in Sport, Carron and Hausenblas
Het standaardwerk over groepsprocessen in de sport. Structuur van de groep, doelen en leiderschap zijn onderwerpen in dit boek. - Scoren tussen de oren, Moormann & Pijpers (Red.)
Een beschrijving van huidige onderzoeken en de praktijk van individuele mentale training. - Teamgeest, J. Syer
In dit boekt ppogt de auteur het groepsproces te rationaliseren en te verklaren - Winnen, Peter Terry (Nederlandse bewering Herman Kuiphof)
Betere sportprestaties door mentale training - Topprestaties, Garfield
Een boek over mentale trainingstechnieken van de meest succesvolle atleten ter wereld voor (top)sports, trainers en coaches - Topteams, Jongeneelen & Voss
Een boek over de voorwaarden van teamsucces. Geschreven als managementboek, maar prima bruikbaar in een sportomgeving - Blitztraining voor betere prestaties in de sport, Blitz & Huijbers
Boek over de Blitzmethode. De verbeelding van de macht, zelfmanagement, mentale training en oefeningen komen aan bod. - Speel nooit een uitwedstrijd, Winsemius
In dit boek vol anekdotes wordt de sportwereld als voorbeeld en metafoor gebruikt voor de werkplek in het bedrijfsleven - Streven naar perfectie, Selinger
De Selingerdoctrine toegelicht: Winnaars hebben een plan, verliezers hebben een excuus. - Mysterieuze krachten in de sport, Van de Bergh
Over de waarde van mentale training. Vol met memorable sportmomenten. - Psychologie in sport, Tutko & Tosi
Een verhandeling over de sport-psycho methode voor het verkrijgen van topprestaties in de sport. - Jeugdig sporttalent, Van der Meulen, Menkehorst en Bakker (redactie)
Psychologische aspecten van intensieve sportbeoefening bij kinderen. Beschrijving van onderzoeken in de sportpsychologie en de resulaten - Waarden en normen in de sport, Steenbergen (redactie)
Dit boek probeert een antwoord te geven op de vraag:”Hoe manifesteren waarden en normen zich in de sport en welke betekenis hebben die voor de sportpraktijk.” - Spel en sport, Boetes, Nieuwenhuis & Schuitema
Helder leerboek met de basisbegisnelen van activiteiten- en sportbegeleiding
De klimsport als voorbeeld
De klimsport is een van de zuiverste voorbeelden van onderlinge afhankelijkheid die de sport te bieden heeft. Wie klimt, hangt letterlijk aan het werk van de zekeraar: die houdt het touw strak, vangt een val op en let op terwijl er zelf niets te presteren valt. De rolverdeling wisselt per beurt, en beide rollen zijn onmisbaar.
Dat maakt klimmen bruikbaar als beeld voor teams. Er is een zichtbare taak en een onzichtbare taak, en de onzichtbare bepaalt of de zichtbare kan plaatsvinden. Teams waarin alleen de klimmer wordt gezien – en de zekeraar niet – lopen precies daar vast.