Kern
John Turner (1947–2011) was een Brits-Australisch sociaal psycholoog. Samen met zijn leermeester Henri Tajfel legde hij de basis voor de manier waarop we tegenwoordig naar groepsvorming kijken: niet als iets wat mensen overkomt, maar als iets wat in hun zelfbeeld gebeurt.
Bekendste bijdrage
Turner ontwikkelde de zelfcategorisatietheorie, uitgewerkt in Rediscovering the Social Group (1987). De kerngedachte: mensen zien zichzelf afwisselend als individu en als groepslid, en zodra dat tweede gebeurt, gaan ze zich gedragen naar wat die groep kenmerkt. Een groep bestaat dus pas echt op het moment dat de leden zichzelf als groep zíén – en dat kan per situatie verschillen.
Wat je er vandaag aan hebt
Eerder, in 1979, formuleerde hij met Tajfel de sociale identiteitstheorie: mensen ontlenen een deel van hun eigenwaarde aan hun groepen, en hebben er daarom belang bij dat hun groep gunstig afsteekt bij andere. Daarmee is in één beweging verklaard waarom afdelingen elkaar beconcurreren zonder dat er iets te winnen valt.
Voor de praktijk is Turners bijdrage de gedachte dat groepsgrenzen niet vastliggen. Welke “wij” op een bepaald moment telt – mijn team, mijn vakgebied, deze organisatie – hangt af van de situatie, en daar valt op te sturen. Dat is precies wat een wij-gevoelinterventie doet.
Turner promoveerde in 1975 in Bristol bij Tajfel en was vanaf 1990 hoogleraar aan de Australian National University in Canberra.
Bronnen en literatuur
- Tajfel, H. & Turner, J.C. (1979). An integrative theory of intergroup conflict. In W.G. Austin & S. Worchel (red.), The Social Psychology of Intergroup Relations (pp. 33–47). Brooks/Cole.
- Turner, J.C., Hogg, M.A., Oakes, P.J., Reicher, S.D. & Wetherell, M.S. (1987). Rediscovering the Social Group: A Self-Categorization Theory. Blackwell.