Kern
De zelfdeterminatietheorie (SDT) van psychologen Edward Deci en Richard Ryan (jaren '70, verder uitgewerkt tot op heden) stelt dat mensen intrinsiek gemotiveerd raken wanneer aan drie fundamentele, gelijkwaardige psychologische behoeften wordt voldaan: Autonomie (zelf richting kunnen geven aan je handelen), Competentie (het gevoel iets goed te kunnen) en Verbondenheid (je verbonden voelen met anderen).
Hoe het werkt & praktische toepassing
SDT verklaart waarom externe beloningen (bonussen, druk, controle) op de korte termijn gedrag kunnen sturen, maar op de lange termijn de intrinsieke motivatie juist kunnen ondermijnen — iemand doet iets dan voor de beloning, niet meer omdat het bevredigend is op zich. Voor teams betekent dit dat werkplezier en betrokkenheid vooral toenemen wanneer leden ruimte krijgen voor eigen keuzes (autonomie), zich kunnen ontwikkelen en successen ervaren (competentie), en een echte band met collega's voelen (verbondenheid) — meer dan door extra sturing of beloning alleen.