Wat is het & wanneer gebruik je het
Herkaderen (in het Engels: framing) is het proces waarbij je de betekenis van een verschijnsel verandert door het in een ander kader te plaatsen. Vanuit de psychologie is een frame een perspectief dat bepaalde kenmerken laat opvallen, met als doel het beeld dat iemand heeft bij te sturen; kortom, framing is een manier om met taal betekenis aan iets te geven. Herkaderen en framing worden hier door elkaar gebruikt; vanuit managementperspectief spreekt men ook wel van management van betekenis. Je zet deze interventie in wanneer de feiten niet veranderen, maar je wel wilt beïnvloeden hoe mensen ernaar kijken – bijvoorbeeld om een vastgelopen discussie vlot te trekken of om een lastige boodschap beter te laten landen.
Hoe voer je het uit
Omgevingsfactoren zijn niet altijd te beïnvloeden, maar de manier waarop ernaar gekeken wordt, kun je altijd bijsturen.
“Ask not what your country can do for you; ask what you can do for your country”
J.F. Kennedy, inaugurele rede, 1961
Kenmerkend voor framing is dat je bepaalde kenmerken laat opvallen terwijl je andere negeert, zodat jouw kijk op de zaak overtuigend voor het voetlicht komt. Een verloren wedstrijd kun je zo op meerdere manieren uitleggen: "van een verloren wedstrijd leer je meer dan van een gewonnen wedstrijd", "nu kunnen we weer hard trainen" of "nu weten we weer waarvoor we hard trainen". Reframing is een van drie vormen van framing, naast focus framing (waar leg je de aandacht op – "deze chips is 80% vetvrij!") en contrast framing (een cursus die per dag evenveel kost als een blikje cola: wat is belangrijker, de opleiding van je kind of dat blikje cola?). Je bepaalt zelf waar je het accent legt: leg je het op het negatieve, dan lijkt het probleem overweldigend; leg je het op het positieve, dan ligt een oplossing voor de hand. Taal is daarbij cruciaal – vier taalvormen die je kunnen helpen bij het framen van een boodschap zijn metafoor, jargon, contrast en verhalen. Een sprekend voorbeeld: een bedrijf dat mensen moet ontslaan kun je framen als een bedrijf dat aan het eind van zijn Latijn is, óf als een bedrijf dat eindelijk een efficiënte en effectieve organisatie wordt. Aan het feit zelf verandert niets, alleen aan de betekenis die eraan gegeven wordt.
Tips voor de begeleider
“De waarheid bestaat niet”, zei Boeddha al: het is als de blinden die ieder een ander deel van een olifant betasten en dus allemaal een andere waarheid over hetzelfde dier vertellen – iedereen heeft zijn eigen waarheid. Herkaderen is dus geen kwestie van manipuleren met onwaarheden, maar van bewust kiezen welk kader je hanteert – en dat kader ook zo communiceren, zodat jouw waarheid ook de waarheid van de ander wordt.
Betekenis
Vanuit de communicatieleer“Herkaderen is het proces waarbij de betekenis van een verschijnsel verandert door het in een ander kader te plaatsen.”
Vanuit de psychologie
“Een frame is een psychologische construct dat een perspectief schetst waarbij bepaalde kenmerken eruit springen met als doel het beeld van iemand te wijzigen.”
Kortom: “Framing is een manier om taal te gebruiken met als doel betekenis aan iets te geven.”
Verschillende benamingen voor dezelfde interventie
Herkaderen wordt in het Engeld ook wel framing genoemd. Vanuit management perspectief: management van betekenis, of in het Engels: management of meaning.
Kaderen en herkaderen wordt hier doorelkaar gebruikt.
Theorie: de waarheid maak je zelf
Omgevingsfactoren zijn niet altijd te beinvloeden, maar wat je wel altijd kunt beinvloeden is de manier waarop ernaar gekeken wordt.
“ Ask not what your country can do for you; ask what you can do for your country”
(J.F.Kennedy, Inaugural adress, 1961)
Kenmerkend voor framing is dat je sommige kenmerken eruit laat springen terwijl je andere kenmerken negeert, zodanig dat jouw ‘point of view’ over het voetlicht komt.
Een verloren wedstrijd kun je zo op 2,3 of misschien nog wel meer manieren uitleggen
- van een verloren wedstrijd leer je meer dan van een gewonnen wedstrijd.
- nu kunnen we weer hard trainen
- nu weten we weer waarvoor we hard trainen.
reframing maakt onderdeel uit van een grotere theorie: framing. Drie soorten framing:
- reframing
- focus framing: waar leg je de aandacht op? Deze chips is 80% vetvrij!
- contrast framing: deze cursus kost per dag 1 blijke cola. Wat is belangrijker: de opleiding van uw kind of een blikje cola per dag?
Herkaderen is het creeeren van een nieuwe kijk op de wereld. Jij bepaalt zelf waar je het accent legt; op het negatieve deel, dan lijkt het probleem overweldigend, leg je het accent op het positieve deel, dan ligt een oplossing voor de hand. Taal is hier wederom heel belangrijk: dus hoe breng je de boodschap. Er zijn 4 taalvormen die jou kunnen helpen issues te framen:
- metafoor
- jargon
- contrast
- verhalen
Voorbeelden
“De waarheid bestaat niet”, zei Boeddha ooit. “ De waarheid is een olifant met blinden erom heen. De ene voelt aan zijn poot en zegt ‘het is een boomstam’ een ander voelt aan zijn staart en zegt ‘ nee hoor, het is een stuk touw’ weer een aander voelt aan zijn oren en zegt, ‘hoe kom je daar nu bij, het is het zeil van een zeilschip’ en weer een ander zegt ‘nou ik snap niet waar jullie het over hebben, want het is toch duidelijk een wandkleed’. En zo heeft iedereen zijn eigen waarheid en bestaat dé waarheid dus niet.
Een bedrijven dat veel mensen moet ontslaan is een bedrijf dat aan het eind van zijn Latijn is. Echt? Of: nu wordt het eindelijk eens een efficiente en effectieve organisatie. Het eerste beeld is dat een een instortend bedrijf, het tweede dat van een bedrijf dat aan een nieuwe start staat. Aan het feit zelf is niets veranderd, alleen de betekenis die eraan is gegeven.